Aktywizacja osób z demencją

Jeszcze kilka lat temu aktywizacja osób z zaburzeniami funkcji poznawczych zależała jedynie od kreatywności opiekuna czy terapeuty zajęciowego. W dobie rozwijającej się technologii i stale zwiększających się zasobów internetu (w którym można przeczytać praktycznie o każdej sferze życia) świadomość społeczeństwa na temat demencji jest coraz większa.

Z każdym dniem przybywa osób ze świeżo postawioną diagnozą, jaką jest m.in. choroba Alzheimera. Najbliżsi mają nie lada wyzwanie, aby pojąć specyfikę choroby i co najważniejsze – spowolnić jej postępowanie. W gabinecie lekarza specjalisty niemal za każdym razem padają słowa nawiązujące do aktywizacji chorego.

Należy pamiętać, że aktywizacja to nie tylko owoc kreatywności terapeuty, czy gotowe produkty – to również wykonywanie codziennych czynności.

Istnieje wiele możliwości stymulacji funkcji poznawczych podopiecznego m.in.:

  • zachęcanie chorego do wspólnego czytania i przeglądania gazet,
  • odwoływanie się do przeszłości chorego, wspominanie życiowych sukcesów i miłych chwil,
  • zaangażowanie podopiecznego w codzienne czynności w miarę jego możliwości zdrowotnych – obieranie warzyw, mycie naczyń, podlewanie kwiatów, ścieranie kurzu, składanie rzeczy,
  • słuchanie muzyki, oglądanie filmów, programów edukacyjnych lub rozrywkowych, a następnie rozmowa na ich temat,
  • przeglądanie albumów z rodzinnymi zdjęciami,
  • rozwiązywanie krzyżówek, rebusów, zagadek,
  • granie w łatwe do zrozumienia gry (np. chińczyk, domino),
  • układanie puzzli – najlepiej z kilkoma elementami i z fotografiami, które nawiązują do czasów młodości,
  • asystowanie choremu przy myciu i wydawanie mu prostych poleceń – pozwolić na samodzielne mycie, tak długo jak pozwala na to jego stan zdrowia,
  • regularne zadawanie przez opiekuna prostych pytań, np. odnośnie aktualnej daty i czasu, rozmowy na temat rodziny,
  • zwijanie wełny w kłębek,
  • uporządkowanie zaplątanych sznurków, wełny,
  • segregowanie kolorowych kartek, pomponów, klamerek.

Należy pamiętać, że przy wykonywaniu powyższych czynności kluczową rolę odgrywa opiekun, jego czujność i przewidywanie zamiarów chorego. Jednego dnia podopieczny może z zaangażowaniem zwijać wełnę w kłębek, a innego dnia uznać kłębek za jabłko.

Przy aktywizacji ważna jest systematyczność. Warto pamiętać, aby nie wyręczać podopiecznych. Należy uzbroić się w cierpliwość i nie wymuszać na chorym szybkiego wykonywania czynności. Wywieranie na podopiecznym presji może skutkować wywołaniem agresji i złego nastawienia do ćwiczeń. Nie należy zmuszać chorego do wykonywania nadmiernej ilości zadań, trzeba oszacować na jaki wysiłek fizyczny i psychiczny pozwala jego stan zdrowia.