Czym jest udar?

Udar to nagłe, miejscowe zaburzenie krążenia krwi w mózgu, przychodzi nagle i w chwilę zmienia życie zarówno osoby nim dotkniętej, jak i jej bliskich. Choć zdecydowana większość pacjentów, którzy mają udar mózgu, to osoby starsze (średnia wieku to 60 lat), to udary zdarzają się także u osób młodych (nawet po 20 roku życia). Skutki udaru są dotkliwe, dla 30% pacjentów jest on śmiertelny, w 30% prowadzi do niepełnosprawności, a u 40% osób po udarze następuje cofnięcie niedowładu lub pozostają jedynie śladowe objawy uszkodzenia układu nerwowego.

Udar mózgu możemy podzielić na dwa typy.

  • Udar niedokrwienny (ok. 80%) – krew nie dociera do jakiejś części mózgu. Może być to spowodowane: zmianami zakrzepowymi, zmianami w małych tętnicach mózgowych lub zatorem.
  • Udar krwotoczny (ok.20%) – pęknięcie naczynia krwionośnego. W momencie uszkodzenia naczynia dochodzi do krwotoku śródmózgowego lub podpajęczynówkowego.

Do nagłych objawów udaru możemy zaliczyć:

  • niedowład jednej połowy ciała,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia poznawcze,
  • niedowład części twarzy,
  • trudności z widzeniem,
  • utrata równowagi i koordynacji,
  • mocny ból głowy.

Wśród czynników ryzyka udaru mózgu wyróżnia się te, na które nie mamy wpływu i czynniki ryzyka, na które mamy wpływ. Do pierwszej grupy zaliczamy między innymi : wiek, płeć, rasę oraz czynniki genetyczne. Do drugiej natomiast: choroby serca, choroby naczyniowe, cukrzycę, otyłość, a także różnego rodzaju używki.

Można w dużym stopniu zapobiec uszkodzeniu mózgu, jeśli pacjent trafi do szpitala w ciągu ok. 2 godzin od wystąpienia udaru. Jest jeszcze szansa na udrożnienie zamkniętego naczynia mózgowego i przywrócenie krążenia w obszarze, który wprawdzie jest niedokrwiony, ale wciąż jeszcze żywy. Po 5–6 godzinach dochodzi do trwałych i nieodwracalnych zmian w tym obszarze mózgu, który uległ niedokrwieniu.

Aby zapobiegać udarom należy kontrolować czynniki zwiększające ich ryzyko. Warto regularnie wykonywać pomiary ciśnienia, postępy cukrzycy, stosować odpowiednią dietę oraz praktykować zdrowy tryb życia.